Concerto grosso và concertino
Definition
Mô hình hòa tấu thời Baroque (Vivaldi, Bach, Handel) trong đó một nhóm nhỏ nhạc công (concertino) luân phiên đối thoại/tương phản với toàn bộ dàn nhạc lớn (tutti), tạo sự đa dạng âm sắc và làm nổi bật kỹ năng của nhóm nhỏ. Đây là tiền thân lịch sử của concerto độc tấu hiện đại — theo Bernstein, khi dàn nhạc lớn dần qua các thời kỳ, nhóm solist lại thu nhỏ dần (từ một nhóm xuống còn một hoặc hai nghệ sĩ), cho đến khi thế kỷ 20 các nhà soạn nhạc tân cổ điển quay lại tinh thần concerto grosso ở quy mô hiện đại, tạo ra thể loại “concerto cho dàn nhạc” (ví dụ Bartók).
Variants
- Concerto grosso (Baroque) — nhóm concertino nhỏ đối lập với tutti lớn.
- Concerto độc tấu (Cổ điển → Lãng mạn) — chỉ còn 1-2 nghệ sĩ solist, có đoạn cadenza phô diễn kỹ thuật.
- Concerto cho dàn nhạc (thế kỷ 20) — hồi sinh tinh thần concerto grosso, mọi nhạc cụ trong dàn nhạc lần lượt được làm nổi bật.
Key sources
Related concepts
Notes
Xem roadmap ingest tại hoa-nhac-cho-nguoi-tre.