Âm nhạc tuyệt đối (Absolute Music)

Definition

Âm nhạc tuyệt đối (absolute music) là quan niệm cho rằng âm nhạc thuần túy (không lời, không gắn với một câu chuyện hay hình ảnh cụ thể) không “kể” hay “vẽ” điều gì bên ngoài chính nó — bất kỳ tiêu đề, câu chuyện hay hình ảnh nào gắn kèm chỉ là phần thêm (extra), không phải bản thân ý nghĩa của bản nhạc. Theo cách trình bày của Bernstein, “nghĩa” thật sự của một bản nhạc nằm ở cảm xúc nó tạo ra nơi người nghe, và cảm xúc đó bắt nguồn từ cách các nốt nhạc di chuyển (giai điệu, nhịp điệu, hòa âm, cách phát triển) — không phải từ nội dung ngoại-âm-nhạc nào.

Variants

• Nhạc chương trình (programme music) — đối lập với âm nhạc tuyệt đối: nhạc có chủ đích mô tả một câu chuyện/hình ảnh cụ thể (vd. “Pictures at an Exhibition” của Mussorgsky, “Don Quixote” của R. Strauss). Bernstein dùng chính các ví dụ nhạc chương trình này để chứng minh luận điểm ngược lại — rằng ngay cả khi có “chương trình”, nhạc vẫn hay/dở độc lập với câu chuyện đó.
• Nhạc biểu cảm (music of emotion) — hướng tiếp cận Bernstein dùng để đưa ra kết luận cuối: âm nhạc “về” cảm xúc (vui, buồn, khao khát…) chứ không về sự vật cụ thể; đây là hình thức “ý nghĩa” gần với bản chất âm nhạc nhất trong lập luận của ông.

Key sources

• ypc-01-what-does-music-mean — toàn bộ tập 1 của loạt Young People’s Concerts là một lập luận từng bước để đi đến khái niệm này.

Related concepts

Chưa có — sẽ nối khi ingest thêm các tập liên quan (ví dụ What is a Melody?, Musical Atoms: A Study of Intervals).

Notes

Đây là khái niệm nền tảng của toàn bộ loạt Young People’s Concerts thời Bernstein — nhiều tập sau lặp lại/mở rộng tiền đề này (xem roadmap tại hoa-nhac-cho-nguoi-tre).